Cách luyện nghe tiếng Anh hiệu quả

***************

Trong tiếng Anh có 4 kỹ năng: nghe- Nói-Đọc- Viết thì đa số mọi người đều phản ánh rằng nghe là phần học khó khăn nhất. Có nghe được thì mới nói được đúng không các bạn. Vậy tại sao không nghe được?. Bạn phát âm đã chuẩn chưa?.Đó là vấn đề cốt lõi của việc nghe tiếng Anh. IMEA  xin chia sẻ một số kinh nghiệm học tiếng Anh sau đây:

 

Quá thông minh: Vì mình không thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình không hiểu. Cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ hai, nếu không thì mình không buồn nghe tiếp.


Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta không nghe những gì người khác nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu không hiểu nội dung, chúng ta không thể lặp lại lời người kia. Cũng vì thế mà – trong giai đoạn đầu học tiếng Anh – mỗi lần nghe một câu tiếng Anh thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, bằng không thì câu ấy không có nghĩa.


Một cách khách quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất vì ở phương Tây, không có ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì 
ý nghĩa từ ấy lại thay đổi: ma – má – mà – mạ – mã – mả. Thế nhưng những thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy ngoại ngữ mà ta học tại các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè… nghĩa là đại đa số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chí không có một khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải mái và nói như sáo. Còn tại sao nói tiếng Anh thì không thể như thế được. Ấy là vì đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn học tiếng Anh thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.


Từ lúc sinh ra chúng ta đã nghe mọi người nói tiếng Việt xung quanh mà chẳng bao giờ ta phản đối: “ Tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa”. Sau một thời gian dài từ 9 tháng đến 1 năm, ta mới nói những tiếng nói đầu tiên (từng chữ một), mà không hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học đọc, rồi vào lớp 1 (sáu năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập viết. Lúc đó, dù chưa biết viết thì mình đã nghe được tất cả những gì người lớn nói rồi (kể cả điều mình chưa hiểu). Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của chúng ta là Nghe – Nói – Đọc – Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe và nói, rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta không bao giờ bỏ thời gian học từ ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi qua hết trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.
Nhưng tiến trình ta học tiếng Anh (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.

 


Trước tiên là viết một số chữ và thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Kể từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà viết thành câu. Rồi loay hoay sửa cho đúng luật. Sau đó thì tập đọc các chữ ấy trúng được chừng nào hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng Việt. Ví dụ: fire, fight, five, file… đều được đọc là “ phai”.
Sau đó mới tới giai đoạn nói, mà ‘nói’ đây có nghĩa là đọc lớn tiếng những câu mình viết trong đầu mình, mà không thắc mắc người đối thoại có hiểu “ message” của mình hay không vì mình chỉ lo là nói có sai văn phạm hay không. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì ai cũng hiểu, nhưng khi mình nói thì chỉ có mình hiểu thôi.
Sau một thời gian dài, chúng ta khám phá rằng mình từng biết tiếng Anh và nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình không nghe được gì cả (nghĩa là nghe không hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới tập nghe và rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng không hiểu được những gì người ta nói.
Vấn đề là ở đó, chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm.
Tiến trình ấy là Viết – Đọc – Nói – Nghe.

 

 


Vì thế, muốn nghe và nói tiếng Anh, việc đầu tiên là phải quên đi kinh nghiệm và trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh và con nít’, và đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch thuật.
Và dưới đây, xin giới thiệu 2 bí quyết lớn để luyện nghe tiếng Anh.
A. Luyện nghe tiếng Anh một cách thụ động:
1. “Tắm” ngôn ngữ. Nghe không cần hiểu:  Hãy nghe! Đừng hiểu. Bạn chép vào CD một số bài tiếng Anh. Mỗi bài có thể dài từ 1 đến 5 phút.
Khi nào bạn ở nhà một mình, thì mở các bài đó ra vừa đủ nghe, và cứ lặp đi lặp lại mãi ra rả như âm thanh nền suốt ngày. Bạn không cần để ý đến nó. Bạn cứ làm việc của mình, đánh răng, rửa mặt, học bài làm bài, vào internet… với tiếng lải nhải của bài tiếng Anh. (thậm chí, trong lúc bạn ngủ cũng có thể để cho nó nói).
Trường hợp bạn có CD player, USB player hay iPod, thì đem theo để mở nghe khi mình có thời gian chết – ví dụ: di chuyển lâu giờ trên xe, đợi ai hay đợi đến phiên mình tại phòng mạch.